Bước vào những tuần cuối cùng của năm phụng vụ, Giáo hội mời gọi mỗi Kitô hữu hướng lòng về ngày viên mãn của lịch sử cứu độ và cuộc gặp gỡ chung cuộc của mỗi người với Thiên Chúa. Ba bài đọc hôm nay như ba chặng của một hành trình: từ niềm khao khát Đức Khôn Ngoan trong Cựu Ước, đến niềm trông đợi Đức Giêsu Kitô quang lâm trong Tân Ước, rồi dừng lại ở câu hỏi rất thực tế trong Tin Mừng: chúng ta đang chờ đợi như thế nào?
Trong bài đọc thứ nhất, Sách Khôn Ngoan mở ra một hình ảnh đầy hy vọng: Đức Khôn Ngoan không ẩn mình xa cách nhưng chủ động đến với những ai thành tâm kiếm tìm. Trong ánh sáng đức tin Kitô giáo, hình ảnh ấy như lời tiên báo về chính Đức Giêsu Kitô, Ngôi Lời nhập thể, Đấng là “Sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa” đã đến ở giữa nhân loại. Kế đến, trong bài đọc thứ hai, khi nói về ngày Chúa quang lâm, thánh Phaolô không nói bằng tâm trạng lo âu nhưng bằng niềm xác tín và hy vọng. Như thế, sợi chỉ xuyên suốt từ Cựu Ước đến Tân Ước được nối kết nơi một con người cụ thể: Đấng mà nhân loại hằng mong đợi đã đến, và Người cũng sẽ trở lại trong vinh quang.
Trong bối cảnh ấy, dụ ngôn mười cô trinh nữ đưa chúng ta đến trọng tâm của sứ điệp Tin Mừng. Cả mười cô đều có đèn, đều chờ đợi Chàng Rể, nhưng chỉ năm cô có đủ dầu. “Chiếc đèn” tượng trưng cho những gì người khác có thể thấy nơi đời sống bên ngoài của mỗi Kitô hữu; còn “dầu” lại thuộc về chiều sâu nội tâm, nơi quyết định ngọn đèn có còn cháy sáng khi màn đêm kéo dài hay không.
Ở đây, hình ảnh “dầu” mang hai chiều kích không thể tách rời. Trước hết là chiều kích hướng về Thiên Chúa, được nuôi dưỡng bằng đức tin, đức cậy, đức mến, qua cầu nguyện, thinh lặng và sự gắn bó bền bỉ với Ngài. Kế đến là chiều kích hướng về tha nhân, được đổ đầy qua tình yêu dành cho tha nhân bằng những việc lành phúc đức, sự phục vụ âm thầm và những nghĩa cử yêu thương cụ thể. Nói cách khác, “dầu” không chỉ được tích lũy qua đời sống thiêng liêng, mà còn được đổ đầy qua từng hành vi bác ái mà chúng ta thực hiện với một tình yêu chân thành.
Hình ảnh “dầu” với hai chiều kích ấy cũng chính là tinh thần mà Hội Dòng Augustinô – Đức Mẹ Lên Trời hướng đến: làm cho Nước Chúa hiển trị, trước hết trong chúng ta qua việc thực hành các nhân đức nhân bản và ba nhân đức đối thần, rồi lan ra xung quanh chúng ta qua các đặc sủng và công việc phục vụ của Hội Dòng. Đây cũng là lời mời gọi dành cho mọi Kitô hữu: để Thiên Chúa thực sự ngự trị trong lòng mình trước; và để mỗi người, theo ơn gọi và vị trí của mình, trở thành ngọn đèn thắp sáng cho những người xung quanh.
Cuối cùng, có một điểm lạ trong dụ ngôn là tại sao năm cô khôn ngoan lại không chia dầu? Có lẽ không phải vì ích kỷ, mà vì các nhân đức và công phúc cá nhân là thứ không thể chuyển nhượng hay vay mượn. Không ai có thể tin cậy, yêu mến hay hoán cải thay cho người khác. Khi giờ sau hết đến, mỗi người sẽ đứng trước Thiên Chúa với bình dầu của chính mình.
Hẳn nhiên, suy tư về ngày cánh chung không nhằm làm chúng ta sợ hãi. Trái lại, đó chính là một lời mời gọi chúng ta hồi tâm. Thiên Chúa không đòi chúng ta phải hoàn hảo trước khi Người đến. Điều Người mong đợi là chúng ta đừng để ngọn đèn trong mình lụi tắt. Mỗi ngày đều là cơ hội để chúng ta thêm dầu cho đèn: qua một lời cầu nguyện chân thành, một nghĩa cử yêu thương, một lần biết tha thứ hay một chọn lựa trung thành với điều thiện. Và khi Chàng Rể đến, dù vào bất kỳ thời điểm nào, ngọn đèn ấy vẫn còn cháy sáng để chúng ta hân hoan bước vào tiệc cưới Nước Trời cùng với Người.
Giuse Nguyễn Vũ Quốc Đạt, A.A.