VII-Bảng tóm lược những sự đối kháng căn bản ngăn cách hai thành đô về mặt bản thể và luân lý
Để tổng hợp và làm sáng tỏ tư tưởng uyên thâm của Giám mục Hippone, bảng sau đây trình bày những sự đối kháng căn bản ngăn cách hai thành đô về mặt bản thể và luân lý:
| Chiều kích phân tích | Thành Đô Trần Thế (Civitas Terrena) |
Thành Đô Thiên Quốc (Civitas Caelestis) |
| Nguyên lý kiến tạo | Tình yêu bản thân vị kỷ (amor sui) | Tình yêu Thiên Chúa hiến tế (amor Dei) |
| Giới hạn tiệm cận | Đến mức khinh chê Thiên Chúa (contemptum Dei) | Đến mức khinh chê bản thân (contemptum sui) |
| Cực của vinh quang | Vinh quang nơi chính mình (Kiêu ngạo) | Vinh quang trong Chúa (Khiêm nhường) |
| Tìm Kiếm Sự Ghi Nhận | Tìm kiếm vinh quang từ người đời (Ngoại tại) | Thiên Chúa, Đấng chứng giám lương tâm (Nội tâm) |
| Động lực xã hội | Cạnh tranh, ghen tị | Đức ái, hòa bình đích thực, cộng đồng thiêng liêng |
| Thực Thi Quyền Bính | Dục vọng thống trị (libido dominandi) | Phục vụ lẫn nhau nhờ Đức Ái và sự vâng phục |
| Thái Độ Với Sức Mạnh | Yêu thích sức mạnh của chính mình nơi các thủ lãnh | Nhận biết Thiên Chúa là sức mạnh duy nhất của mình |
| Vị Thế Trong Lịch Sử | An cư trong thế gian, tìm kiếm bình an tạm thời | Khách lữ hành (peregrina), hành hương hướng về cõi vĩnh hằng |
| Nhân Vật Thánh Kinh / Lịch Sử | Ca-in, Ích-ma-ên, Rô-mu-lô, Đế quốc thống trị | A-ben, I-xa-ác, Các Ngôn Sứ, Các vị Tử Đạo |
| Mối quan hệ với của cải | Frui (hưởng thụ ngẫu tượng những gì là trần thế) | Uti (sử dụng thực dụng hướng về cõi vĩnh hằng) |
| Mối tương quan với Thiên Chúa | Uti (cầu xin, trục lợi của cải vật chất) | Frui (cứu cánh tuyệt đối, hưởng thụ trọn vẹn) |
| Cứu Cánh Cánh Chung (Đích đến cuối cùng) |
Cái chết thứ hai, sự chia cắt và khốn khổ đời đời | Sự bình an tối cao, thị kiến vinh phúc, ngày của Chúa (Sabát-Chúa nhật) |