Cn 31,10-13.19-20.30-31; 1Tx 5,1-6; Mt 25,14-30
Một trong những khủng hoảng lớn của người trẻ hôm nay là họ không biết mình có gì, biết gì và có thể làm được gì. Họ gặp khó khăn trong việc khám phá giá trị và khả năng của bản thân, cũng như chưa tìm được hướng đi để phát triển những gì mình đang có. Trước thực trạng ấy, dụ ngôn những nén bạc trong Tin Mừng Chúa Nhật XXXIII hôm nay mời gọi chúng ta suy nghĩ về chính bản thân mình: Tôi là ai? Tôi có những gì? Và tôi phải làm gì với những gì Thiên Chúa đã trao ban?
Để trả lời câu hỏi tôi có thể làm gì, trước hết, tôi cần biết mình có gì. Tuy nhiên, đôi khi chúng ta lại tìm cách trả lời câu hỏi này bằng những gì thuộc về người khác: cha mẹ tôi là ai, gia đình tôi như thế nào, cha mẹ tôi có địa vị gì trong xã hội? Chúng ta lấy những thành công, danh tiếng của người khác để định nghĩa cho chính mình. Như thế, sự khủng hoảng nảy sinh khi chúng ta từ chối khám phá bản thân, nhận ra những khả năng, giới hạn và giá trị mà mình đang có. Trong dụ ngôn Tin Mừng, ông chủ trao cho mỗi người với số lượng nén bạc khác nhau. Mặc dù, sự trao ban này không đồng đều nhưng mỗi người đều được nhận phần riêng cho mình. Những nén bạc ấy tượng trưng cho những ân huệ Thiên Chúa ban cho chúng ta: trí tuệ, tài năng, sức khỏe, thời gian, các mối tương quan, cơ hội và cả những kinh nghiệm sống.
Tuy nhiên, có nhiều người mặc dù biết mình có những những nén bạc nhưng lại từ chối sử dụng nó, họ tìm cách che dấu hay chôn vùi khả năng của mình, họ biện minh là tôi khiêm nhường, để thoái thác lãnh nhận trách nhiệm cho nén bạc của mình. Giống như người lãnh một nén bạc trong Tin Mừng, anh đem chôn giấu nén bạc và sau đó biện mình cho hành động của mình. Thay vì nhìn nhận trách nhiệm, anh lại mô tả ông chủ như một người hà khắc, gặt nơi không gieo, thu nơi không vãi. Lời biện minh ấy không chỉ cho thấy sự sợ hãi hay lười biếng, mà còn bộc lộ một thái độ chống đối và kêu trách với ông chủ. Anh vừa từ chối giá trị mà mình được trao và vừa không muốn chịu trách nhiệm về nó. Chúng ta tưởng chừng như anh chỉ lười biếng nhưng, nếu xem xét kỹ, thái độ của anh là chống đối và đi ngược lại những ước muốn của ông chủ.
Nhưng rồi, khi khám phá chúng ta có gì, thì chúng ta phải dùng nó như thế nào. Chúng ta thấy có nhiều người tài năng, thông minh và tài giỏi, nhưng lại sử dụng những khả năng ấy vào những mục đích xấu. Tài năng tự nó không bảo đảm rằng con người sẽ làm điều tốt. Như Thánh Augustino, một người có trí tuệ xuất chúng, khả năng hùng biện và kiến thức sâu rộng. Tuy nhiên, ngài lại dùng những nén bạc đó trong lạc thuyết (Manikê) và trong những đam mê của bản thân. Chỉ cho đến khi ngài để ân sủng Thiên Chúa hướng dẫn, ngài mới tìm được chỗ nương náu, chỗ an nghỉ mà tâm hồn ngài luôn khắc khoải.
Trong bài đọc thứ hai trong thư gửi tín hữu The-xa-lo-ni-ca, thánh Phaolô nhắc nhở chúng ta phải sống trong tỉnh thức: “Anh em đừng ngủ mê như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và sống tiết độ”. Nhưng nén bạc nếu như không kết hợp với ân sủng Chúa ban thì dễ dẫn lối con người đến sự ích kỷ, kiêu ngạo và con đường tội lỗi. Như thế, sống tỉnh thức cũng có nghĩa là ý thức về những gì mình đang có và trách nhiệm của mình trước mặt Thiên Chúa. Chúng ta không được trao những nén bạc để chôn giấu, nhưng để làm cho chúng sinh hoa trái. Ngày Thiên Chúa đến, Người không chỉ hỏi chúng ta đã nhận được bao nhiêu, nhưng còn hỏi chúng ta đã làm gì với những gì Người trao ban.
Lạy Chúa, xin cho con biết Chúa, xin cho con biết con, để con nhận ra ân huệ là những nén bạc Chúa trao. Xin Thánh Thần hướng dẫn chúng con để nhưng nén bạc chúng con nhận không bị chôn vùi, không bị dùng sai mục đích. Nhưng biết sinh lợi cho con, cho người, cho xã hội và cho Giáo hội, nhờ đó làm tôn vinh danh Chúa trong thế giới hôm nay. Xin cho chúng con luôn sống trong tỉnh thức và trách nhiệm, để khi Chúa đến và hỏi về những nén bạc đã trao, chúng con có thể vui mừng thưa với Chúa rằng: Lạy Chúa, đây là những hoa trái mà nhờ ân sủng Chúa, con đã cố gắng làm cho sinh lợi.
Tu sĩ Jos. Nguyen Huy, A.A.