Bài Tin Mừng theo thánh Mát-thêu của ngày lễ mừng kính thánh Giuse hôm nay, thuật lại một biến cố rất đỗi âm thầm nhưng mang ý nghĩa vô cùng quan trọng trong lịch sử cứu độ. Đó là biến cố sứ thần truyền tin cho thánh Giuse. Ở đây, không có lời đối thoại, không một hành động rầm rộ, nhưng biến cố ấy lại mở ra một con đường vâng phục tuyệt đối. Nơi đó thánh Giuse trở thành người cộng tác đắc lực trong chương trình cứu độ của Thiên Chúa. Qua biến cố này, Hội Thánh mời gọi chúng ta chiêm ngắm đức tin, sự công chính và lòng tín thác của thánh Giuse trước mầu nhiệm vượt quá sự hiểu biết của con người.
Trước hết, trình thuật Tin Mừng cho thấy rõ yếu tố thần linh trong việc thụ thai của Đức Maria. Việc Mẹ cưu mang Đấng Cứu Thế không phát xuất từ ý định phàm nhân, nhưng hoàn toàn do quyền năng của Chúa Thánh Thần. Biến cố này không phải là một sự kiện ngẫu nhiên, nhưng là sự ứng nghiệm lời hứa cứu độ mà Thiên Chúa đã chuẩn bị từ muôn thuở và được loan báo qua các ngôn sứ. Đấng Emmanuel – Thiên Chúa ở cùng chúng ta, đã được cưu mang trong cung lòng Trinh Nữ Maria, và để Mầu nhiệm Nhập Thể ấy được thực hiện cách hợp pháp trong lịch sử loài người, Thiên Chúa đã mời gọi sự cộng tác tự do và đầy tin tưởng của thánh Giuse.
Tiếp đến, Tin Mừng cho thấy một tiến trình nội tâm sâu sắc nơi thánh Giuse. Khi hay tin Đức Maria đã mang thai, ngài rơi vào tình thế khó xử. Là người công chính, thánh Giuse không muốn tố cáo hay làm tổn hại đến danh dự của Đức Maria, nên đã dự định âm thầm rời bỏ cách kín đáo. Bởi theo phong tục hôn nhân Do Thái thời bấy giờ, lễ đính hôn đã có giá trị pháp lý như hôn nhân. Tuy nhiên, việc người nữ có thai trong giai đoạn này có thể dẫn đến những hình phạt nghiêm khắc theo Luật Môsê. Trong bối cảnh đó, quyết định của thánh Giuse bộc lộ một sự công chính đầy lòng nhân hậu: ngài chọn im lặng, chọn yêu thương và tôn trọng mầu nhiệm nơi người mình yêu.
Sau đó, qua lời sứ thần báo mộng, thánh Giuse được mạc khải về nguồn gốc thần linh của thai nhi. Dù trước đó ngài đã biết hay chưa biết sự thật, thì phản ứng của thánh Giuse vẫn là một mẫu gương tuyệt vời về đức tin. Ngài mau mắn từ bỏ dự định ban đầu, đón nhận Đức Maria về nhà và hoàn toàn phó thác đời mình cho thánh ý Thiên Chúa. Như vậy, sự công chính của thánh Giuse không chỉ là tuân giữ Lề Luật, nhưng là biết để cho ý muốn của Thiên Chúa hướng dẫn mọi chọn lựa, ngay cả khi điều đó vượt quá sự hiểu biết và tính toán của bản thân.
Cuối cùng, nhìn một cách tổng thể về cuộc đời của thánh Giuse trong ánh sáng Thánh Kinh, ta nhận ra nơi ngài những nhân đức nổi bật: sự công chính, thanh khiết, khiêm nhường và trung tín tuyệt đối. Tình yêu của thánh Giuse dành cho Đức Maria không phải là tình yêu chiếm hữu, nhưng là tình yêu vị tha, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ, đồng hành và phục vụ. Chính tình yêu ấy đã làm cho đời sống hôn nhân mang một chiều kích mới và tràn đầy ý nghĩa thánh thiêng. Đời sống hôn nhân gia đình trở thành con đường nên thánh và là dấu chỉ sống động của tình yêu nhưng không mà Thiên Chúa dành cho nhân loại.
Qua bài Tin Mừng của ngày lễ mừng kính thánh Giuse hôm nay, Hội Thánh mời gọi mỗi người chúng ta học nơi thánh Giuse về thái độ lắng nghe, tin tưởng và can đảm đáp trả lời mời gọi của Thiên Chúa. Giữa những biến cố khó hiểu của cuộc đời, thánh Giuse dạy chúng ta biết chọn thinh lặng, chọn yêu thương và phó thác trọn vẹn cho sự quan phòng của Thiên Chúa. Nhờ lời chuyển cầu của thánh Cả Giuse, Đấng bảo trợ Hội Thánh hoàn vũ, xin Chúa ban bình an và gìn giữ Hội Thánh theo thánh ý Ngài; đồng thời ban cho mỗi người chúng ta ơn bền đỗ, nhiệt thành và lòng quảng đại, để biết sống hy sinh phục vụ và đem tình yêu của Thiên Chúa đến cho mọi người.
Lm. Giuse Nguyễn Văn Phúc, A.A