Khi nghĩ đến các thánh, chúng ta thường hình dung các ngài là những con người đặc biệt. Đúng vậy, các ngài có đức tin mạnh mẽ, lòng mến tha thiết, sống trọn thân phận con người như Chúa mong muốn. Chúng ta ngưỡng mộ và cầu nguyện với các ngài. Nhưng cũng đừng quên rằng, các ngài cũng đã từng sống cuộc đời như chúng ta và chúng ta cũng được mời gọi bước đi trên con đường ấy, được mời gọi nên thánh. Nếu sự thánh thiện chỉ dành cho một số người đặc biệt, lời mời gọi của Thiên Chúa dành cho mỗi người chúng ta có ý nghĩa gì?
Khó khăn có lẽ bắt đầu từ cách hiểu sự thánh thiện như một tình trạng hoàn hảo, trong đó con người không còn sai lỗi. Với cách hiểu ấy, càng biết rõ mình, ta càng thấy việc để được nên thánh là điều quá xa vời. Tuy nhiên, hình ảnh đoàn người được cứu độ trong sách Khải Huyền gợi một hướng nhìn khác: họ đã giặt áo mình trong máu Con Chiên (x. Kh 7,14). Sự thánh thiện của họ mang dấu ấn của ơn cứu chuộc. Họ đã cần đến lòng thương xót và để tình yêu Chúa thanh luyện đời mình.
Điều đó giúp chúng ta hiểu vì sao sự thánh thiện luôn bắt đầu từ ân sủng. Con người không thể tự cứu mình bằng cách tích lũy việc lành. Ngay cả những cố gắng đạo đức cũng có thể nuôi dưỡng lòng tự mãn nếu khiến ta coi mình tốt hơn người khác. Người đang lớn lên trong sự thánh thiện dần nhận ra mình sống nhờ điều đã lãnh nhận. Nhờ đó, họ biết khiêm tốn với Thiên Chúa và bao dung hơn trước những giới hạn của tha nhân.
Tuy vậy, đón nhận ân sủng đòi hỏi một sự đáp trả thật sự. Lòng thương xót của Chúa mời ta đứng dậy và sửa đổi điều đang làm tổn thương mình, tổn thương người khác. Chính ở đây, các Mối Phúc trở thành thước đo cụ thể. Một người có thể giữ nhiều thực hành đạo đức nhưng vẫn cố chấp, cay nghiệt, không chịu hòa giải. Khi ấy, câu hỏi cần đặt ra là: việc sống đạo đã biến đổi cách người ấy đối xử với người bên cạnh đến đâu?
Bởi thế, Công đồng Vaticanô II gắn ơn gọi nên thánh với sự viên mãn của đức ái (Lumen gentium, số 40). Cách nhìn này đưa sự thánh thiện vào giữa đời sống. Người chăm sóc cha mẹ già phải học kiên nhẫn ngay trong mệt mỏi. Người sống cộng đoàn phải tập đón nhận một người anh em có tính tình khó chịu. Những hoàn cảnh ấy bộc lộ giới hạn của tình yêu, đồng thời trở thành nơi ân sủng giúp ta trưởng thành.
Mừng lễ các Thánh, vì thế cũng nhắc nhớ chúng ta nhìn lại cách mình sống hôm nay. Chúng ta vẫn có thể sa ngã, nhưng mỗi lần thành thật trở về đều mở ra một bước tiến. Các thánh giúp ta tin rằng đời người có thể được biến đổi, kể cả khi hành trình ấy chậm chạp và nhiều va vấp.
Điều đáng sợ là khi ta thôi muốn thay đổi, lấy tính khí hay quá khứ làm lý do để khước từ lời mời gọi của Chúa. Ngày lễ này đánh thức nơi ta niềm hy vọng và trách nhiệm: hãy để Chúa tiếp tục công việc của Người trong đời mình, bắt đầu từ điều nhỏ bé đang cần được yêu thương hơn. Và hôm nay tôi cần thay đổi điều gì trong cách sống, cách yêu thương và đối xử với người khác?
Lạy Chúa, trước những yếu đuối của mình, xin giúp chúng con tin vào ân sủng Chúa và can đảm bắt đầu lại. Nhờ lời chuyển cầu của các Thánh Nam Nữ, xin dạy chúng con biết yêu thương người bên cạnh và trung thành với Chúa trong đời sống hằng ngày. Amen.
Thống Hối